Zikir çekmek
Ne söylendiği, kaç kere söylendiği ve her sayının hangi rivayetten geldiği. Sayısı bildirilmeyen zikirler için uydurma bir sayı yazmak yerine bunu açıkça söylüyoruz.
Ne söylenir?
Zikrin belirli bir listesi yoktur, ama en çok tekrar edilenler bellidir: sübhânallâh, elhamdülillâh, allâhü ekber ve lâ ilâhe illallâh. Buna tesbih, hamd, tekbir ve tehlil denir.
Bunların yanında istiğfar ve salavat da sayılarak çekilir. Sayaçtaki her sözün Arapçası, anlamı ve dayandığı rivayet aynı ekranda gösterilir.
Kaç kere?
Burada dikkat edilecek bir şey var: her zikrin bir sayısı bildirilmiş değildir. Bazılarının sayısı rivayette açıkça geçer, bazılarının geçmez.
Sayısı bildirilenlerden ikisi: her farz namazdan sonra 33 tesbih, 33 hamd, 33 tekbir, ardından yüzü tamamlamak için bir tehlil (Müslim 597a). Ve günde 100 kere sübhânallâhi ve bihamdih (Buhârî 6405).
Sayısı bildirilmeyenlere bir örnek: “dilde hafif, mizanda ağır” diye anılan sübhânallâhi ve bihamdih, sübhânallâhi’l-azîm sözünde hiçbir sayı geçmez (Buhârî 6682). İnsanların ona eklediği 100 sayısı rivayet değil, yaygın uygulamadır.
Bu ayrımı yapan sayfa what to say on a tasbih, her söz için sayı varsa sayıyı, yoksa “sayı bildirilmemiştir”i yazar. İngilizcedir.
Namaz sonrası zikir
En bilinen zikir, farz namazın ardından çekilendir. Çoğu uygulama doğrudan sübhânallâh ile başlar ve ondan önceki iki adımı atlar.
Rivayette önce üç kere istiğfar, sonra selâm duası gelir (Müslim 591), ardından 33’ler (Müslim 597a). Sayaçtaki sıralı mod bu sırayı takip eder ve hangi adımda olduğunu gösterir.
33-33-34 ile 33-33-33 artı bir tehlil arasındaki farkın nereden geldiği ayrı bir mesele: her ikisi de sahih koleksiyonlarda geçer, çünkü ikisi ayrı sahabenin rivayetidir. Neden 33 sayfası üç ayrı rivayeti kaynaklarıyla verir. İngilizcedir.
Parmakla mı, tesbihle mi, sayaçla mı?
Bu üçünden yalnızca birinin arkasında doğrudan rivayet vardır.
Abdullah b. Amr, Peygamber’in tesbihi parmaklarıyla saydığını bildirmiştir (Ebû Dâvûd 1502, Elbânî: sahih). Bir başka rivayette kadınlara tesbih, takdis ve tehlile devam etmeleri ve parmak uçlarıyla saymaları söylenir, çünkü parmaklar sorulacak ve konuşturulacaktır (Ebû Dâvûd 1501, Elbânî: hasen).
Tesbih tanesi ve dijital sayaç ise sonradan çıkmış aletlerdir ve alimler bunlarda ayrılmıştır. Mısır Dâru’l-İftâ tesbihi müstehap görür; İbn Useymîn caiz görür ama parmağı üstün tutar; Elbânî bidat saymıştır. Hepsinin birleştiği nokta şudur: zikri gösteriş için yapmak. Ayrıntı ve kaynaklar parmakla zikir ve tesbih bidat mi sayfalarında. İkisi de İngilizce.
Sağ el mi, sol el mi?
Sağ el sünnettir ve daha faziletli sayılır. Sol el yasak değildir.
Sağ eli sakat, dolu ya da meşgul olan biri sol eliyle çeker. Bu bir tercih meselesidir, şart değil.
Parmakla saymanın pratik sınırı
33’ü parmakla saymak rahattır. Dört ayrı sözü yüzer kere, arada bölünerek saymak zordur, ve her sayma aleti tam bu boşluk için vardır.
Alimlerin çoğunun vardığı sıralama şudur: yapabildiğin yerde parmak, yapamadığın yerde alet, ve hiçbirini ibadetin kendisi saymamak.
Bu sayfadaki sayaç
Yukarıdaki sayaç ücretsizdir, indirme istemez ve ekranın her yerine dokunarak çalışır. Sayın cihazına kaydedilir, çevrimdışı da çalışır ve hiçbir şey bir sunucuya gitmez.
Görünümü değiştirebilirsin: zikirmatik gibi elde tutulan bir alete de benzetebilirsin, tesbih tanelerine de.
Sık sorulan sorular
- Zikir çekmek ne demek?
- Allah'ı anmak. Belirli sözleri tekrar etmek en bilinen biçimidir, ama zikir yalnızca sayılan sözlerden ibaret değildir. Bu sayfa sayılan kısmı anlatıyor, çünkü sayaç o kısma yarıyor.
- Günde kaç kere zikir çekilir?
- Sabit bir günlük sayı rivayet edilmiş değil. Sayısı bildirilen zikirler var, mesela namaz sonrası 33'ler ve günde 100 kere sübhânallâhi ve bihamdih. Bunun dışındaki sayıları kendi kararınla belirlersin.
- Zikir elle mi tesbihle mi çekilir?
- Parmakla çekmek rivayette geçer: Abdullah b. Amr, Peygamber'in tesbihi parmaklarıyla saydığını bildirmiştir (Ebû Dâvûd 1502, Elbânî sahih demiştir). Tesbih tanesi ya da sayaç kullanmak ise bu rivayetin kapsamı dışındadır; alimler bu konuda ayrılmıştır.
- Sağ elle mi çekmek gerekir?
- Sağ el sünnet ve daha faziletli sayılır. Sol el yasak değildir. Sağ elin meşgul ya da sakat olması durumunda sol elle çekmekte bir sakınca yoktur.
- Abdestsiz zikir çekilir mi?
- Zikir için abdest şart değildir. Bu ayrı bir konu ve kaynaklarıyla birlikte İngilizce rehberde yazılı.
- Sayacı kullanmak zikrin sevabını azaltır mı?
- Alimler bu soruda ayrılmıştır ve ayrılık aletin kendisine dairdir, zikre değil. Üzerinde birleştikleri nokta gösteriş: her görüş, zikri görülmek için yapmayı kınar.